UTRECHT, 28 september 2026 – Een feestelijk én belangrijk moment voor de Energiehub Lage Weide. Energie Management Coöperatie Utrecht (EMCU) en Stedin hebben vandaag de nieuwe Groepstransportovereenkomst (GTO) voor de energiehub ondertekend. Daarmee komt een einde aan de pilotfase en krijgt de samenwerking tussen de deelnemende bedrijven en Stedin een structurele basis binnen de nieuwe regels voor het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd tekenden EMCU en Stedin een intentieovereenkomst om verder te onderzoeken hoe de flexibiliteit van de bedrijven kan worden ingezet om het elektriciteitsnet te ontlasten.
De ondertekening vond plaats tijdens een drukbezochte stakeholdersbijeenkomst over de Energiehub Lage Weide, in aanwezigheid van onder anderen staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei, gedeputeerde Huib van Essen, wethouder Julia Kleinrensink en vertegenwoordigers van Stedin, EMCU, ondernemers en andere betrokken partijen.
Van pionieren naar structureel samenwerken
Op Lage Weide werken ondernemers al enkele jaren samen om slimmer gebruik te maken van de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet. Het idee ontstond in 2021. Na haalbaarheidsonderzoeken werd in 2023 EMCU opgericht en in september 2024 ging de energiehub daadwerkelijk van start.
De kern is eigenlijk simpel: bedrijven hebben hun maximale stroomcapaciteit lang niet allemaal op hetzelfde moment nodig. Binnen de GTO beschikken de deelnemende bedrijven daarom gezamenlijk over transportvermogen en maken zij onderling afspraken over het gebruik daarvan. Zo kan beschikbare ruimte slimmer worden verdeeld.
Op Lage Weide wordt bijvoorbeeld gebruikgemaakt van de flexibiliteit van het koelhuis van C. van Heezik. Op momenten dat er ruimte is op het net kan extra worden gekoeld. Tijdens drukke uren kan het koelvermogen worden teruggeschakeld, waardoor binnen de groep ruimte ontstaat voor andere toepassingen, zoals het laden van elektrische vrachtwagens. Ook lokaal opgewekte elektriciteit kan zo vaker lokaal worden gebruikt.
De ervaringen laten zien dat deelnemers binnen de energiehub op bepaalde momenten meer kunnen met de beschikbare capaciteit dan wanneer ieder bedrijf uitsluitend naar zijn eigen aansluiting kijkt. Ook kan de hub helpen om pieken te verminderen en het elektriciteitsnet tijdens drukke uren te ontlasten.
‘Ik wil best samenwerken met mijn buurman, ik hoef er niet mee te trouwen’
Voor EMCU-bestuurder Edith Appels is de ondertekening een mijlpaal na jaren pionieren, onderhandelen en vooral veel samenwerken.
“Ik zeg weleens: ik wil heel graag samenwerken met mijn buurman, maar ik hoef er niet meteen mee te trouwen. Ondernemers willen samen verantwoordelijkheid nemen en slimmer omgaan met energie. Dan moet je ook afspraken kunnen maken die werkbaar blijven als de situatie van een bedrijf verandert. Je wilt kunnen toetreden, samenwerken en, als dat nodig is, ook weer op een passende manier afscheid van elkaar kunnen nemen. Zonder dat je daarmee ineens een groot deel van je transportcapaciteit kwijt bent. Deze nieuwe GTO is een belangrijke stap vooruit. En we zijn er nog niet.”
Die laatste toevoeging is relevant. De nieuwe GTO regelt expliciet de mogelijkheid voor nieuwe bedrijven om toe te treden en voor bestaande groepsleden om uit te treden. Daarbij gelden voorwaarden en een opzegtermijn van minimaal zes maanden.
EMCU wil de komende jaren fors uitbreiden. Meer deelnemers betekent meer verschillende energieprofielen, meer mogelijkheden om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen en een betere verdeling van kosten en beschikbare capaciteit.
De Bat: voorbeeld voor andere bedrijventerreinen
Staatssecretaris Jo-Annes de Bat bezocht voorafgaand aan de bijeenkomst onder meer C. van Heezik en zag daar hoe de energiehub in de praktijk werkt.
“Op Lage Weide laten ondernemers zien wat er mogelijk is wanneer bedrijven lokaal stroom opwekken, delen en hun verbruik slim op elkaar afstemmen. Daarmee halen ze samen meer uit het bestaande elektriciteitsnet. Zo ontstaat er ondanks netcongestie ruimte om te verduurzamen en te groeien. Met de subsidieregeling voor energiehubs willen we dit soort initiatieven op meer plekken in Nederland mogelijk maken.”
Stedin: volgende stap na de pilot
Ook voor Stedin markeert de ondertekening een nieuwe fase. De overeenkomst uit 2024 had nadrukkelijk het karakter van een pilot. De nieuwe GTO sluit aan op de inmiddels geldende wet en regelgeving. In de woorden van regiodirecteur Warmold ten Zijthoff:
“Met deze overeenkomst maken we de stap van pionieren naar een structurele samenwerking. Energiehubs zijn belangrijk voor het energiesysteem van de toekomst: lokaal beschikbare energie wordt slimmer benut en ondernemers krijgen ruimte om te verduurzamen. Dat vraagt om visie, flexibiliteit en vooral goede samenwerking. Ik hoop daarom dat meer ondernemers op Lage Weide zich bij deze groep aansluiten.”
Gedeputeerde Van Essen: 'Kabels én slimmer omgaan met de capaciteit'
Gedeputeerde Huib van Essen benadrukt dat energiehubs een deel van de oplossing vormen, naast uitbreiding van het elektriciteitsnet.
“We moeten én én doen. Blijven investeren in uitbreiding van het elektriciteitsnet én tegelijkertijd de capaciteit die er al ligt veel slimmer gebruiken. Wat ondernemers op Lage Weide samen met Stedin doen, laat zien hoeveel daar mogelijk is. Samenwerken aan het verlichten van netcongestie en het versnellen van de energietransitie.
Wethouder Julia Kleinrensink ziet vooral de waarde van de praktijkervaring die op Lage Weide is opgedaan:
“Het is ontzettend fijn voor ons als gemeente dat deze ondernemers het initiatief en het risico hebben genomen om dit voor elkaar te krijgen. Hun ervaringen leveren waardevolle inzichten op waarmee we ook andere Utrechtse ondernemers kunnen helpen en stimuleren om samenwerking op te zoeken en slimmer met elektriciteit om te gaan.”
En meteen door
Bij de handtekeningen van vandaag blijft het dan ook niet. EMCU en Stedin hebben tegelijk een intentieovereenkomst gesloten om te onderzoeken hoe flexibel vermogen van de deelnemende bedrijven dynamisch kan worden ingezet voor congestiemanagement. Het idee is dat Stedin flexibiliteit kan afroepen wanneer die daadwerkelijk nodig is en dat de energiehub daarvoor een passende vergoeding ontvangt. Stedin verwacht de benodigde technische mogelijkheden medio 2027 beschikbaar te hebben. Partijen streven ernaar uiterlijk 1 april 2027 overeenstemming te bereiken over de voorwaarden.
Daarmee is de ondertekening vooral een mooie tussenstand. Vier jaar geleden was een energiehub op Lage Weide nog een idee van een aantal ondernemers. Daarna volgden onderzoeken, technische installaties, nieuwe contractvormen en een flinke hoeveelheid pionierswerk. Vandaag ligt er een officiële GTO. En morgen moet het vooral groter, slimmer en makkelijker worden.