Voor kleine zorginstellingen is verduurzaming vaak lastig. Er is meestal niemand speciaal voor dit onderwerp in dienst. De mensen die er werken hebben hun handen vol aan het leveren van goede zorg. Bij woonzorgcentrum Vredenoord in Huis ter Heide werd het belang van verduurzaming door bestuurder Berry Quak onderkend en omarmd. Hij gaf een volledig commitment. Henk Bolhuis kon daardoor aan de slag om de plannen te ontwikkelen en om te zetten in daden. Hierbij kreeg Vredenoord steun van het Ontzorgingsprogramma voor maatschappelijk vastgoed. Daardoor konden ze grote stappen zetten.
Vredenoord is een klein woonzorgcentrum voor oudere mensen die niet meer thuis kunnen wonen omdat ze veel zorg nodig hebben. Voor de verduurzaming is eerder de verlichting al vervangen door ledlampen. Ook is er toen een systeem geplaatst dat het energiegebruik in het gebouw monitort. In het afgelopen jaar is het dak geïsoleerd en heeft het pand zonnepanelen gekregen. Ook is de ventilatie verduurzaamd door het plaatsen van een nieuwe luchtbehandelingskast (LBK) met warmteterugwinning. Deze nieuwe LBK is voorzien van een warmtepomp en is nog energiezuiniger dan de vorige. Er is ook nog een hybridewarmtepomp systeem aangesloten op de huidige radiatoren om het gebouw te verwarmen, en het pand is voorzien van een warmtepomp voor warm kraanwater. Dankzij deze aanpassingen heeft Vredenoord het afgelopen half jaar al aanmerkelijk minder energie verbruikt.
Ik vind het leuk om mijn financiële kennis en managementvaardigheden te kunnen inzetten voor de duurzaamheid.
Henk Bolhuis is trots op de stappen die Vredenoord heeft gezet. “Toen ik in 2021 bij Vredenoord kwam werken werd ik aangetrokken vanwege de financiële uitdagingen op dat moment. Inmiddels is Vredenoord weer financieel gezond en stabiel, en is er ruimte voor verduurzaming. Nu is het een voordeel dat investeringen in installaties zoals de CV destijds noodgedwongen zijn uitgesteld. Nu zijn ze volledig afgeschreven en is er meer ruimte om ze te vervangen en tegelijk te verduurzamen. Ik vind het leuk om mijn financiële kennis en managementvaardigheden te kunnen inzetten voor de duurzaamheid.”
Hulp van het Ontzorgingsprogramma
“Duurzaamheidscoach Rob Wieggers van het Ontzorgingsprogramma en daarna zijn collega Tijmen van de Bersselaar hebben ons enorm geholpen bij technische zaken: welke maatregelen kunnen we nemen en hoe pakken we dat aan? Ons pand is namelijk geen gemakkelijk pand om te verduurzamen. We hebben bijvoorbeeld een mooi ruim atrium, maar dat is klimatologisch een buitengewoon lastige ruimte. In de winter is het bijna niet warm te stoken en in de zomer krijgen we het bijna niet koel. Dat wordt nu op een duurzame manier enorm verbeterd.
We hebben ook heel veel aan Rob en Tijmen gehad bij het selecteren van de juiste partijen om de maatregelen uit te voeren en bij het uitschrijven van de aanbestedingen. Zij weten hoe dat werkt. En ze hielpen ons bij het beoordelen van de offertes. Die expertise is er niet binnen zo’n kleine organisatie als Vredenoord. “
“Regel eerst de financiën”
“Andere zorginstellingen die willen verduurzamen wil ik op het hart drukken om op tijd te beginnen met het regelen van de financiën. Zoek uit van welke subsidies je gebruik kunt maken en wat je verder nog aan kosten hebt. Het vervangen van installaties is een grote investering en je bent doorgaans wel afhankelijk van een financier. Als zorgaanbieder in de ouderenzorg krijg je bovendien, als je verduurzaamd hebt, een opslag op het tarief van het zorgkantoor. Dat is de zogeheten HLO-opslag. Dat scheelt toch weer.
Een subsidieregeling die je zeker moet onderzoeken is de DUMAVA-subsidie van het Rijk [red. DUMAVA staat voor Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed]. Die heeft ons 3 ton opgeleverd.”
“Zorg voor commitment”
“Een laatste tip die ik nog wil geven is ‘zorg dat er commitment is, van hoog tot laag’. Dan weet je zeker dat er budget geregeld is. En het is ook makkelijker om iedereen te motiveren om mee te doen. Bewustwording is echt belangrijk. Je kunt een pand wel heel goed isoleren, maar dat heeft weinig zin als de voordeur steeds open blijft staan. We hebben het voordeel dat we een kleine organisatie zijn met maar zo’n 100 cliënten en 135 medewerkers. Iedereen kent elkaar en dan maak je elkaar makkelijker enthousiast. Er zijn zelfs al nieuwe plannen gemaakt om nog verder te verduurzamen. We willen bijvoorbeeld ook de hoeveelheid afval en de hoeveelheid verpakkingsmateriaal gaan verminderen.”
Meer weten over het Ontzorgingsprogramma?
Het Ontzorgingsprogramma voor maatschappelijk vastgoed (OMV) heeft in Rob Wieggers een duurzaamheidscoach die gespecialiseerd is in het verduurzamen van (eerstelijns) zorginstellingen. Hij helpt om in kaart te brengen welke maatregelen het meest opleveren, bij het maken van een investeringsplan en bij het aanvragen van subsidies en financiering. Hij kan ook helpen bij het beoordelen van het offertes. Zijn hulp is gratis voor deelnemers aan het Ontzorgingsprogramma. Interesse? Kijk voor meer informatie op energietransitieutrecht.nl/omv.
