Realisatie van collectieve warmtesystemen versnellen
De aanleg van een collectief warmtesysteem, ook wel warmtenet genoemd, is in bepaalde buurten en wijken in de provincie Utrecht de meest wenselijke oplossing om woningen en gebouwen duurzaam te verwarmen. Voor gemeenten is het ontwikkelen, aanleggen en beheren van warmtenetten geen dagelijkse kost. Daarom onderzoeken de provincie Utrecht, NetVerder (onderdeel van Stedin Groep) en EBN (100% eigendom van de staat)of ze hiervoor een warmte(ondersteunings)bedrijf kunnen oprichten.
Wat is de huidige stand van zaken?
In mei 2025 hebben de provincie Utrecht, NetVerder (onderdeel van Stedin Groep) en Energie Beheer Nederland (100% eigendom van de staat) met elkaar besloten dat ze gaan onderzoeken of een warmteondersteuningsbedrijf kan worden opgericht. Er zijn vervolgens gesprekken gevoerd met gemeenten om te achterhalen waaraan behoefte is en om hoeveel warmtenetten het mogelijk zou kunnen gaan. Op basis hiervan werken de 3 partijen nu aan een gezamenlijk voorstel over de vormgeving van het warmte(ondersteunings)bedrijf. De bedoeling is dat de partijen eind 2026 een besluit nemen over de oprichting en de manier waarop de partners zullen deelnemen
Belang van warmtenetten
Om verdere klimaatverandering tegen te gaan en om minder afhankelijk te zijn van andere landen, is het van belang dat het verwarmen van woningen op aardgas stopt. Daarbij komt dat warmtenetten ook een goede oplossing kunnen zijn in situaties waar het elektriciteitsnet zwaar belast wordt. Warmtenetten kunnen namelijk ook duurzame warmtebronnen benutten zoals de bodem, het water en de lucht en in sommige gevallen ook restwarmte. Door warmtenetten slim te ontwerpen, kan de impact op het overvolle elektriciteitsnet beperkt blijven. Een ander voordeel van een warmtenet is dat grotere groepen woningen tegelijkertijd de overstap naar aardgasvrij maken.
Belangrijke rol voor gemeenten
Er gaat een heel proces aan vooraf voordat in een buurt of wijk een warmtenet wordt aangelegd. De gemeente speelt daarin een belangrijke rol door de nieuwe Wet Collectieve Warmte. De gemeente onderzoekt in welke buurt of wijk een warmtenet mogelijk is en wijst daarvoor een warmtebedrijf aan. Bij kleinere warmtenetten is de gemeente ook vaak de aanjager. Bij het onderzoek of een warmtenet haalbaar is, is betrokkenheid van inwoners en woningcorporaties essentieel.
Warmtebedrijf
Er is een warmtebedrijf nodig om het warmtenet te ontwerpen, te realiseren en te beheren. Wanneer het om een groot warmtenet gaat, moet dit een coöperatief warmtebedrijf zijn (een warmtegemeenschap) of een publiek warmtebedrijf. Dit wordt in de nieuwe Wet Collectieve Warmte geregeld omdat de klanten van een warmtebedrijf niet zomaar kunnen overstappen naar een andere aanbieder. Het idee hierachter is dat bewonerscoöperaties en overheden werken met een transparant bedrijfsmodel en zonder winstoogmerk werken. Daarmee ontstaat vertrouwen dat inwoners en bedrijven een eerlijk tarief voor warmte betalen.
Ondersteuning en informatie
De provincie Utrecht en NetVerder staan nu al klaar om gemeenten te ondersteunen bij de aanleg van een warmtenet. Daarbij kan het gaan om het organisatorische vraagstukken of om een onderzoek naar de technische/financiële haalbaarheid van een warmtenet. Voor meer informatie over de ontwikkeling van het warmtebedrijf kunt u contact opnemen met Roelof Mulder.